Trường hợp ly hôn mà cả hai bên đều không muốn nuôi con không phải là tình huống hiếm gặp trong thực tế. Tuy nhiên, pháp luật không cho phép cha hoặc mẹ từ bỏ trách nhiệm đối với con chỉ vì ly hôn. Khi các bên không thỏa thuận được việc nuôi con, Tòa án sẽ giải quyết theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ. Hãy cùng Luật Vạn Bảo tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Cả hai bên đều không muốn nuôi con khi ly hôn có được không?
Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình. Do đó, việc cả hai bên đều từ chối nuôi con không làm chấm dứt trách nhiệm của cha, mẹ đối với con.
Cha, mẹ có được từ chối nghĩa vụ nuôi con sau ly hôn không?
Câu trả lời là không.
Ly hôn chỉ làm chấm dứt quan hệ vợ chồng, không làm chấm dứt quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ đối với con. Vì vậy, dù cả hai bên đều không muốn trực tiếp nuôi con thì mỗi người vẫn phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
Cha hoặc mẹ không thể lấy lý do không có nguyện vọng nuôi con để từ chối nghĩa vụ chăm sóc hoặc nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật.
Nguyên tắc bảo đảm quyền lợi tốt nhất của con theo quy định pháp luật
Khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và Điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP quy định, khi cha mẹ không thỏa thuận được người trực tiếp nuôi con, Tòa án sẽ quyết định dựa trên quyền lợi về mọi mặt của con.
Khi xem xét, Tòa án sẽ đánh giá toàn diện nhiều yếu tố như:
- Điều kiện kinh tế và nơi ở của cha, mẹ.
- Khả năng trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con.
- Môi trường sống và điều kiện phát triển của trẻ.
- Nguyện vọng của con nếu từ đủ 07 tuổi trở lên.
Mục tiêu của việc giải quyết quyền nuôi con là bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ, không phụ thuộc vào việc cha hoặc mẹ có mong muốn trực tiếp nuôi con hay không.
Tòa án giải quyết như thế nào khi cả hai bên đều không muốn nuôi con?
Khi cả cha và mẹ đều không nhận trách nhiệm trực tiếp nuôi con, Tòa án vẫn phải lựa chọn một phương án phù hợp nhất nhằm bảo đảm quyền lợi của trẻ theo quy định của pháp luật.
Trường hợp cha, mẹ không thỏa thuận được việc nuôi con
Nếu cha mẹ không đạt được thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con hoặc cùng từ chối nuôi con, Tòa án sẽ tiến hành xem xét, đánh giá điều kiện của từng bên theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
Việc cả hai bên đều không muốn nuôi con không phải là căn cứ để Tòa án giao con cho người khác hoặc từ chối giải quyết quyền nuôi con. Thay vào đó, Tòa án vẫn sẽ lựa chọn người có điều kiện phù hợp hơn để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con.
Căn cứ để Tòa án quyết định người trực tiếp nuôi con
Theo Điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, Tòa án sẽ xem xét tổng hợp nhiều yếu tố trước khi quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi, bao gồm:
- Điều kiện vật chất và khả năng bảo đảm cuộc sống cho con.
- Điều kiện về thời gian, môi trường sống và việc chăm sóc con.
- Sự gắn bó của con với cha hoặc mẹ.
- Nguyện vọng của con nếu đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.
- Các yếu tố khác ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ.
Người không trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ gì?
Sau khi Tòa án quyết định người trực tiếp nuôi con, người còn lại vẫn có các quyền và nghĩa vụ đối với con theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, bao gồm nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền thăm nom con.
Nghĩa vụ cấp dưỡng sau khi ly hôn
Theo Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn.
Mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận căn cứ vào:
- Thu nhập và khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng.
- Nhu cầu thiết yếu của con.
Trường hợp các bên không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định mức cấp dưỡng theo quy định của pháp luật.
Việc không trực tiếp nuôi con hoặc không có nguyện vọng nuôi con không làm chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng của cha hoặc mẹ.
Quyền thăm nom, chăm sóc và giáo dục con
Theo Điều 82 và Điều 83 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, người không trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ:
- Thăm nom con mà không ai được cản trở.
- Quan tâm, chăm sóc và giáo dục con theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cấp dưỡng và các nghĩa vụ khác đối với con.
Nếu việc thăm nom bị lạm dụng để gây ảnh hưởng xấu đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc giáo dục con thì Tòa án có thể hạn chế quyền thăm nom theo quy định của pháp luật.
Một số lưu ý khi giải quyết quyền nuôi con sau ly hôn
Khi giải quyết quyền nuôi con, cha mẹ cần lưu ý một số quy định quan trọng để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ cũng như tránh những hiểu lầm thường gặp trong quá trình giải quyết ly hôn.
- Cha, mẹ không được thỏa thuận từ bỏ hoàn toàn quyền và nghĩa vụ đối với con sau khi ly hôn, bởi đây là trách nhiệm được pháp luật quy định.
- Việc cả hai bên đều không muốn nuôi con không đồng nghĩa Tòa án sẽ giao con cho ông bà hoặc người thân khác. Tòa án vẫn ưu tiên xem xét giao con cho cha hoặc mẹ nếu đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật.
- Người không trực tiếp nuôi con vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng và có quyền thăm nom con theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
- Khi phát sinh tranh chấp, mỗi bên cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh điều kiện nuôi con để Tòa án có căn cứ xem xét, quyết định.
Dịch vụ tư vấn tranh chấp quyền nuôi con tại Luật Vạn Bảo
Tranh chấp quyền nuôi con là một trong những vấn đề phức tạp trong các vụ án ly hôn, đặc biệt khi các bên không thống nhất được người trực tiếp nuôi con. Việc được luật sư tư vấn ngay từ đầu sẽ giúp xác định đúng căn cứ pháp lý, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của con cũng như của khách hàng.
Luật Vạn Bảo cung cấp các dịch vụ:
- Tư vấn quy định pháp luật về quyền trực tiếp nuôi con sau ly hôn.
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ và chứng cứ trong tranh chấp quyền nuôi con.
- Tư vấn nghĩa vụ cấp dưỡng, quyền thăm nom và thay đổi người trực tiếp nuôi con.
- Đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng tại Tòa án.
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, Luật Vạn Bảo luôn đồng hành cùng khách hàng để đưa ra giải pháp phù hợp với từng vụ việc. Liên hệ hotline 0989 289 295 để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết.