Tài sản chung của vợ chồng là một trong những vấn đề thường phát sinh tranh chấp trong thời kỳ hôn nhân cũng như khi ly hôn. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ tài sản nào được coi là tài sản chung, vợ chồng có những quyền và nghĩa vụ gì đối với khối tài sản này. Vậy tài sản chung vợ chồng là gì và được pháp luật quy định như thế nào? Hãy cùng Luật Vạn Bảo tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Tài sản chung vợ chồng là gì?
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, chế độ tài sản của vợ chồng có thể được xác lập theo luật định hoặc theo thỏa thuận. Trong trường hợp áp dụng chế độ tài sản theo luật định, việc xác định tài sản chung được thực hiện theo quy định của pháp luật.
Khái niệm tài sản chung của vợ chồng theo quy định pháp luật
Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, tài sản chung vợ chồng là gì được hiểu là tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và các khoản thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Ngoài ra, tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung, được tặng cho chung hoặc tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung cũng thuộc sở hữu chung của vợ chồng.
Đây là loại tài sản thuộc sở hữu chung hợp nhất và được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình cũng như thực hiện các nghĩa vụ chung của vợ chồng.
Những loại tài sản được xác định là tài sản chung
Theo quy định của pháp luật, tài sản chung của vợ chồng bao gồm:
- Tài sản do vợ, chồng tạo lập trong thời kỳ hôn nhân.
- Thu nhập từ lao động, sản xuất, kinh doanh của vợ và chồng.
- Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng theo quy định của pháp luật.
- Tài sản được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung.
- Quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được sau khi kết hôn, trừ trường hợp được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc có được từ giao dịch bằng tài sản riêng.
Đây là những loại tài sản chung vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân thường gặp và được pháp luật bảo vệ.
Quyền và nghĩa vụ của vợ chồng đối với tài sản chung
Đối với tài sản chung, vợ và chồng có quyền, nghĩa vụ ngang nhau trong việc quản lý, sử dụng và định đoạt tài sản theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
Quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản chung
Vợ chồng bình đẳng trong việc chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản chung.
Đối với những giao dịch liên quan đến tài sản chung có giá trị lớn hoặc thuộc trường hợp pháp luật quy định phải có sự đồng ý của cả hai bên thì việc xác lập, thực hiện giao dịch phải được vợ và chồng cùng thống nhất.
Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi của cả hai bên và hạn chế các tranh chấp phát sinh trong quá trình quản lý tài sản chung.
Nguyên tắc xác định tài sản chung khi phát sinh tranh chấp
Khi xảy ra tranh chấp, Tòa án sẽ căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ và quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình để xác định tài sản chung hay tài sản riêng.
Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng của một bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung của vợ chồng theo quy định của pháp luật.
Có được chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân không?
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, vợ chồng có quyền thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân. Tuy nhiên, việc chia tài sản phải đáp ứng các điều kiện và không thuộc các trường hợp bị pháp luật hạn chế hoặc tuyên vô hiệu.
Trường hợp vợ chồng được thỏa thuận chia tài sản chung
Vợ chồng có thể thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân để phục vụ nhu cầu kinh doanh, đầu tư, quản lý tài sản hoặc vì những lý do khác theo nhu cầu của các bên.
Ngoài việc thỏa thuận, trong một số trường hợp theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, Tòa án cũng có thể giải quyết việc chia tài sản chung nếu có yêu cầu hợp pháp.
Hình thức, thời điểm có hiệu lực của việc chia tài sản chung
Việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân phải được lập thành văn bản.
Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, văn bản thỏa thuận có hiệu lực kể từ thời điểm do vợ chồng thỏa thuận. Nếu không xác định thời điểm có hiệu lực thì văn bản có hiệu lực kể từ ngày lập.
Đối với tài sản mà pháp luật quy định giao dịch phải tuân theo hình thức nhất định hoặc phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thì việc chia tài sản phải thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.
Những trường hợp việc chia tài sản chung bị vô hiệu
Theo Điều 42 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của gia đình hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
- Nhằm trốn tránh thực hiện các nghĩa vụ về nuôi dưỡng, cấp dưỡng, bồi thường thiệt hại, thanh toán nghĩa vụ tài chính hoặc các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
Tài sản chung của vợ chồng được chia như thế nào khi ly hôn?
Khi ly hôn, nếu vợ chồng không tự thỏa thuận được việc phân chia tài sản thì Tòa án sẽ giải quyết theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình trên cơ sở bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Nguyên tắc chia tài sản chung khi ly hôn
Nguyên tắc chung là tài sản chung được chia đôi nhưng không phải lúc nào cũng chia theo tỷ lệ 50/50.
Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố để quyết định tỷ lệ phân chia phù hợp, bảo đảm công bằng và quyền lợi chính đáng của vợ, chồng.
Các yếu tố Tòa án xem xét khi giải quyết tranh chấp tài sản chung
Theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, khi giải quyết tranh chấp tài sản chung, Tòa án sẽ xem xét các yếu tố như:
- Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng.
- Công sức đóng góp của mỗi bên trong việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung.
- Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp.
- Lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng nếu có.
Việc đánh giá các yếu tố này giúp bảo đảm việc phân chia tài sản phù hợp với từng vụ việc cụ thể.
Một số lưu ý khi xác định tài sản chung của vợ chồng
Việc xác định đúng tài sản chung có ý nghĩa quan trọng trong quá trình quản lý tài sản cũng như giải quyết các tranh chấp về hôn nhân và gia đình.
Trường hợp tài sản đứng tên một người có phải là tài sản chung không?
Việc tài sản chỉ đứng tên vợ hoặc chồng không đồng nghĩa đó là tài sản riêng.
Nếu tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân và không có căn cứ chứng minh là tài sản riêng thì vẫn có thể được xác định là tài sản chung của vợ chồng theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
Cách bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi xảy ra tranh chấp tài sản
Để bảo vệ quyền lợi của mình, mỗi bên nên lưu giữ đầy đủ các giấy tờ chứng minh nguồn gốc tài sản như hợp đồng mua bán, giấy chứng nhận quyền sở hữu, chứng từ thanh toán hoặc các tài liệu khác liên quan.
Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, việc cung cấp đầy đủ chứng cứ sẽ giúp cơ quan có thẩm quyền xác định chính xác bản chất của tài sản và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.
Dịch vụ tư vấn giải quyết tranh chấp tài sản chung vợ chồng tại Luật Vạn Bảo
Tranh chấp về tài sản chung của vợ chồng thường liên quan đến nhiều quy định pháp luật và đòi hỏi phải có căn cứ chứng minh rõ ràng về nguồn gốc, quá trình tạo lập cũng như quyền sở hữu đối với tài sản. Việc được luật sư tư vấn từ sớm sẽ giúp hạn chế rủi ro và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.
Luật Vạn Bảo cung cấp các dịch vụ:
- Tư vấn xác định tài sản chung và tài sản riêng của vợ chồng.
- Hỗ trợ soạn thảo văn bản thỏa thuận về tài sản trong thời kỳ hôn nhân.
- Tư vấn giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn.
- Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, Luật Vạn Bảo hỗ trợ khách hàng giải quyết tranh chấp tài sản đúng quy định của pháp luật và bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp. Liên hệ hotline 0989 289 295 để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết.