Thủ tục ly hôn đơn phương được áp dụng khi chỉ một bên vợ hoặc chồng có yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân và không đạt được sự thống nhất với bên còn lại. Để Tòa án thụ lý và giải quyết, người yêu cầu cần đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ. Hãy cùng Luật Vạn Bảo tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Ly hôn đơn phương là gì?
Ly hôn đơn phương là hình thức ly hôn được thực hiện theo yêu cầu của một bên vợ hoặc chồng khi đời sống hôn nhân không thể tiếp tục nhưng bên còn lại không đồng ý ly hôn hoặc không thể cùng thực hiện thủ tục thuận tình ly hôn.
Điều kiện để được yêu cầu ly hôn đơn phương
Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương khi có căn cứ cho rằng quan hệ hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.
Ngoài ra, người yêu cầu cần bảo đảm mình có quyền yêu cầu ly hôn theo Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và không thuộc trường hợp pháp luật hạn chế quyền yêu cầu ly hôn.
Căn cứ để Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương
Khi xem xét yêu cầu ly hôn đơn phương, Tòa án sẽ căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ do các bên cung cấp để đánh giá tình trạng hôn nhân.
Một số căn cứ thường được xem xét gồm:
- Có hành vi bạo lực gia đình.
- Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ hoặc chồng.
- Vợ hoặc chồng sống ly thân trong thời gian dài, không còn quan tâm, chăm sóc nhau.
- Một bên đã bị Tòa án tuyên bố mất tích.
- Các căn cứ khác theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
Hồ sơ ly hôn đơn phương gồm những giấy tờ gì?
Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ là bước quan trọng giúp quá trình giải quyết vụ án diễn ra thuận lợi và hạn chế việc phải bổ sung tài liệu nhiều lần.
Hồ sơ cần chuẩn bị khi yêu cầu ly hôn đơn phương
Hồ sơ ly hôn đơn phương thường bao gồm:
- Đơn khởi kiện yêu cầu ly hôn đơn phương.
- Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
- Bản sao có chứng thực căn cước công dân hoặc hộ chiếu của người khởi kiện.
- Bản sao giấy khai sinh của con chung (nếu có).
- Tài liệu chứng minh quyền sở hữu tài sản, nghĩa vụ tài sản nếu có yêu cầu giải quyết.
- Các tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ yêu cầu ly hôn đơn phương.
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ly hôn đơn phương sẽ giúp Tòa án nhanh chóng xem xét và thụ lý vụ án.
Tòa án có thẩm quyền giải quyết hồ sơ
Theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, vụ án ly hôn đơn phương thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc, trừ các trường hợp pháp luật có quy định khác.
Đối với vụ việc có yếu tố nước ngoài hoặc thuộc trường hợp đặc biệt, thẩm quyền của Tòa án sẽ được xác định theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản pháp luật có liên quan.
Thủ tục ly hôn đơn phương được thực hiện như thế nào?
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, người yêu cầu thực hiện thủ tục tại Tòa án theo trình tự giải quyết vụ án dân sự được quy định trong Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ
Người yêu cầu chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định và nộp tại Tòa án có thẩm quyền.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Tòa án sẽ kiểm tra tính hợp lệ. Nếu hồ sơ đầy đủ và thuộc thẩm quyền giải quyết, Tòa án sẽ thông báo cho người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí để tiến hành thụ lý vụ án.
Đây là bước đầu tiên trong cách ly hôn đơn phương mà người yêu cầu cần thực hiện đúng quy định để tránh việc hồ sơ bị trả lại hoặc yêu cầu bổ sung.
Bước 2: Tòa án thụ lý và giải quyết vụ án
Sau khi thụ lý, Tòa án sẽ tiến hành các hoạt động tố tụng theo quy định, bao gồm:
- Thông báo việc thụ lý vụ án cho các đương sự.
- Thu thập tài liệu, chứng cứ khi cần thiết.
- Tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ.
- Tiến hành hòa giải theo quy định (trừ trường hợp không tiến hành hòa giải được hoặc không hòa giải được).
Nếu các bên hòa giải thành và đoàn tụ thì vụ án sẽ được đình chỉ. Trường hợp hòa giải không thành hoặc có căn cứ không tiến hành hòa giải thì Tòa án sẽ tiếp tục đưa vụ án ra xét xử.
Bước 3: Mở phiên tòa và ra bản án, quyết định
Khi đã hoàn tất quá trình chuẩn bị xét xử, Tòa án sẽ mở phiên tòa sơ thẩm theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ xem xét toàn bộ chứng cứ, ý kiến của các bên để quyết định có chấp nhận yêu cầu ly hôn hay không, đồng thời giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền nuôi con, cấp dưỡng, tài sản chung và nghĩa vụ tài sản nếu có yêu cầu.
Thời gian và án phí ly hôn đơn phương
Thời gian giải quyết vụ án và mức án phí sẽ phụ thuộc vào tính chất của từng vụ việc, việc có tranh chấp về con chung, tài sản hay không và quá trình giải quyết của Tòa án.
Thời gian giải quyết theo quy định
Theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án ly hôn đơn phương thông thường là 04 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án. Đối với vụ việc phức tạp hoặc có trở ngại khách quan, thời hạn này có thể được gia hạn nhưng không quá 02 tháng.
Sau khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa trong thời hạn 01 tháng, trường hợp có lý do chính đáng thì có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.
Trên thực tế, thời gian giải quyết có thể kéo dài hơn nếu vụ án phát sinh tranh chấp về tài sản, quyền nuôi con hoặc cần xác minh, thu thập thêm chứng cứ.
Mức án phí, lệ phí phải nộp
Theo quy định hiện hành về án phí, lệ phí Tòa án, đối với vụ án ly hôn không có tranh chấp về tài sản, án phí sơ thẩm là 300.000 đồng.
Nếu có yêu cầu giải quyết tranh chấp tài sản, mức án phí sẽ được xác định theo giá trị tài sản tranh chấp theo quy định của pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án.
Một số lưu ý khi thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và nắm rõ quy định pháp luật sẽ giúp quá trình giải quyết vụ án diễn ra thuận lợi, hạn chế việc phải bổ sung hồ sơ hoặc kéo dài thời gian giải quyết.
Trường hợp một bên vắng mặt hoặc không hợp tác
Trong thực tế, nhiều vụ án ly hôn kéo dài do một bên cố tình không hợp tác hoặc không tham gia tố tụng.
Nếu bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ theo quy định nhưng vẫn vắng mặt không có lý do chính đáng thì Tòa án vẫn có thể giải quyết vụ án theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Giải quyết quyền nuôi con và tài sản khi ly hôn đơn phương
Nếu các bên không tự thỏa thuận được, Tòa án sẽ giải quyết quyền nuôi con và tài sản theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
Đối với con chung, Tòa án sẽ ưu tiên bảo đảm quyền và lợi ích mọi mặt của con. Đối với tài sản chung, việc phân chia được thực hiện theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, trên cơ sở xem xét công sức đóng góp, hoàn cảnh của các bên, lỗi trong quan hệ hôn nhân và các yếu tố khác theo quy định của pháp luật.
Dịch vụ tư vấn thủ tục ly hôn đơn phương tại Luật Vạn Bảo
Thủ tục ly hôn đơn phương thường phát sinh nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến căn cứ ly hôn, quyền nuôi con, chia tài sản và quá trình tố tụng tại Tòa án. Việc được luật sư tư vấn ngay từ đầu sẽ giúp người yêu cầu chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Luật Vạn Bảo cung cấp các dịch vụ:
- Tư vấn điều kiện và thủ tục ly hôn đơn phương.
- Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, tài liệu và chứng cứ.
- Tư vấn giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con, cấp dưỡng và tài sản.
- Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình giải quyết vụ việc tại Tòa án.
Với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, Luật Vạn Bảo luôn đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình giải quyết vụ việc đúng quy định của pháp luật. Liên hệ hotline 0989 289 295 để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết.