Thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn: Quy định và thủ tục thực hiện

Thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn là giải pháp giúp các bên chủ động phân chia tài sản chung sau khi quan hệ hôn nhân chấm dứt mà không phải giải quyết tranh chấp tại Tòa án. Việc thỏa thuận đúng quy định của pháp luật sẽ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Hãy cùng Luật Vạn Bảo tìm hiểu trong bài viết dưới đây. 

Thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn là gì?

Sau khi quan hệ hôn nhân chấm dứt, pháp luật không còn áp dụng chế độ tài sản của vợ chồng như trong thời kỳ hôn nhân. Thay vào đó, các bên có quyền thỏa thuận phân chia khối tài sản chung còn lại hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết nếu phát sinh tranh chấp.

Khái niệm thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn

Thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn là sự thống nhất giữa vợ và chồng về việc phân chia tài sản chung sau khi bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Việc thỏa thuận có thể được thực hiện khi tài sản chung chưa được giải quyết trong vụ án ly hôn hoặc các bên thống nhất phân chia lại tài sản theo đúng quy định của pháp luật.

Nguyên tắc thỏa thuận chia tài sản theo quy định pháp luật

Theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, khi ly hôn, vợ chồng được quyền tự thỏa thuận về việc phân chia tài sản chung. Tòa án chỉ giải quyết khi các bên không đạt được thỏa thuận hoặc có yêu cầu giải quyết tranh chấp.

Việc thỏa thuận phải được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba.

Vợ chồng có được tự thỏa thuận chia tài sản sau khi ly hôn không?

Pháp luật luôn ưu tiên sự thỏa thuận của các bên trong việc giải quyết tài sản sau ly hôn. Đây cũng là phương án giúp hạn chế tranh chấp và rút ngắn thời gian giải quyết.

Quyền thỏa thuận của các bên sau khi ly hôn

Sau khi ly hôn, các bên vẫn có quyền tự thỏa thuận về việc phân chia tài sản chung còn lại.

Nội dung thỏa thuận có thể bao gồm việc xác định tài sản thuộc quyền sở hữu của từng người, phương thức thanh toán giá trị tài sản, nghĩa vụ tài chính hoặc các nội dung khác mà pháp luật không cấm.

Đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng như quyền sử dụng đất, nhà ở, ô tô…, sau khi hoàn tất việc thỏa thuận, các bên cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động hoặc sang tên theo quy định của pháp luật.

Trường hợp Tòa án giải quyết việc chia tài sản khi không thỏa thuận được

Nếu các bên không đạt được sự thống nhất hoặc phát sinh tranh chấp về tài sản thì có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.

Khi đó, Tòa án sẽ áp dụng nguyên tắc quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 để xem xét công sức đóng góp của mỗi bên, hoàn cảnh của vợ và chồng, lỗi trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng cũng như các yếu tố khác theo quy định của pháp luật trước khi quyết định phương án phân chia tài sản.

Quyền tự thỏa thuận chia tài sản của vợ chồng sau khi ly hôn và trường hợp Tòa án giải quyết tranh chấp.
Quyền tự thỏa thuận chia tài sản của vợ chồng sau khi ly hôn và trường hợp Tòa án giải quyết tranh chấp.

Thủ tục thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn

Sau khi thống nhất được việc phân chia tài sản, các bên cần thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật để văn bản thỏa thuận có giá trị pháp lý và thuận lợi khi sang tên tài sản.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Tùy từng loại tài sản, hồ sơ có thể khác nhau. Tuy nhiên, thông thường các bên cần chuẩn bị:

  • Dự thảo hoặc văn bản thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn.
  • Bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật (nếu có).
  • Giấy tờ tùy thân của các bên như căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn giá trị sử dụng.
  • Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với tài sản được phân chia.
  • Các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan công chứng hoặc cơ quan đăng ký có thẩm quyền.

Trình tự lập và công chứng văn bản thỏa thuận

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, các bên cùng đến tổ chức hành nghề công chứng để lập và công chứng văn bản thỏa thuận đối với những tài sản mà pháp luật quy định phải công chứng hoặc khi các bên có nhu cầu.

Công chứng viên sẽ kiểm tra hồ sơ, xác minh ý chí tự nguyện của các bên, rà soát nội dung thỏa thuận và thực hiện công chứng theo quy định của Luật Công chứng năm 2024.

Đối với những tài sản không bắt buộc phải công chứng, các bên vẫn nên lập văn bản rõ ràng để làm căn cứ chứng minh quyền sở hữu và hạn chế tranh chấp về sau.

Thủ tục sang tên tài sản sau khi hoàn tất thỏa thuận

Sau khi văn bản thỏa thuận có hiệu lực, đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng như quyền sử dụng đất, nhà ở, ô tô hoặc tài sản khác theo quy định của pháp luật, các bên cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động hoặc sang tên tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Việc hoàn tất thủ tục đăng ký sẽ giúp xác lập quyền sở hữu hợp pháp của người được nhận tài sản và bảo đảm thuận lợi khi thực hiện các giao dịch sau này.

Nội dung cần có trong văn bản thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn

Để tránh tranh chấp, văn bản thỏa thuận cần thể hiện đầy đủ thông tin về các bên, tài sản được phân chia cũng như quyền và nghĩa vụ của mỗi người.

Những nội dung cơ bản của văn bản thỏa thuận

Thông thường, văn bản thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn cần có các nội dung như:

  • Thông tin của các bên tham gia thỏa thuận.
  • Căn cứ xác lập việc phân chia tài sản.
  • Danh mục tài sản được phân chia.
  • Quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối với từng tài sản.
  • Thời điểm bàn giao tài sản và phương thức thực hiện.
  • Cam kết của các bên về tính tự nguyện và chịu trách nhiệm đối với nội dung thỏa thuận.

Các bên có thể bổ sung những nội dung khác nếu không trái quy định của pháp luật.

Giá trị pháp lý và thời điểm có hiệu lực của văn bản

Văn bản thỏa thuận có hiệu lực theo thời điểm các bên thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật.

Đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, việc chuyển quyền chỉ được pháp luật công nhận sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định.

Những nội dung cần có và giá trị pháp lý của văn bản thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn.
Những nội dung cần có và giá trị pháp lý của văn bản thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn.

Một số lưu ý khi thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn

Mặc dù pháp luật khuyến khích các bên tự thỏa thuận, nhưng nội dung thỏa thuận cần được lập chặt chẽ để tránh phát sinh tranh chấp hoặc bị tuyên vô hiệu.

Trường hợp văn bản thỏa thuận có thể bị vô hiệu

Văn bản thỏa thuận có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu nếu thuộc một trong các trường hợp như:

  • Một bên bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép khi ký kết.
  • Nội dung thỏa thuận vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội.
  • Người ký văn bản không có năng lực hành vi dân sự theo quy định.
  • Vi phạm quy định về hình thức đối với giao dịch mà pháp luật bắt buộc phải công chứng, chứng thực hoặc đăng ký.

Những lưu ý để hạn chế tranh chấp sau khi chia tài sản

Để hạn chế tranh chấp, các bên nên:

  • Xác định rõ tài sản chung và tài sản riêng trước khi thỏa thuận.
  • Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản.
  • Lập văn bản thỏa thuận rõ ràng, đầy đủ nội dung.
  • Thực hiện công chứng và đăng ký sang tên đối với tài sản thuộc trường hợp pháp luật quy định.
  • Tham khảo ý kiến luật sư khi tài sản có giá trị lớn hoặc vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp.
Những lưu ý giúp hạn chế tranh chấp khi thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn.
Những lưu ý giúp hạn chế tranh chấp khi thỏa thuận chia tài sản.

Dịch vụ tư vấn thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn tại Luật Vạn Bảo

Việc thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn cần bảo đảm đúng quy định của pháp luật để tránh phát sinh tranh chấp hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên. Sự hỗ trợ của luật sư sẽ giúp quá trình lập thỏa thuận diễn ra nhanh chóng và đúng quy định.

Luật Vạn Bảo cung cấp các dịch vụ:

  • Tư vấn quy định về phân chia tài sản sau ly hôn.
  • Hỗ trợ soạn thảo văn bản thỏa thuận chia tài sản.
  • Tư vấn thủ tục công chứng và sang tên tài sản.
  • Đại diện giải quyết tranh chấp về tài sản sau ly hôn tại Tòa án.

Với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, Luật Vạn Bảo luôn đồng hành cùng khách hàng trong quá trình giải quyết tranh chấp và phân chia tài sản sau ly hôn đúng quy định của pháp luật. Liên hệ hotline 0989 289 295 để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết.