Làm việc bán thời gian (hay còn gọi là Part-time) là hình thức lao động phổ biến hiện nay, đặc biệt với sinh viên, lao động thời vụ và nhân sự linh hoạt.
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp và người lao động vẫn băn khoăn liệu làm việc bán thời gian có phải đóng BHXH hay không? Luật Vạn Bảo cập nhật quy định mới nhất theo Luật BHXH 2024 giúp bạn hiểu rõ điều kiện, mức đóng và cách tuân thủ đúng pháp luật.
Làm việc bán thời gian có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ 01/07/2025?
Từ ngày 01/07/2025, quy định về đối tượng tham gia BHXH có nhiều thay đổi quan trọng. Việc xác định người làm việc bán thời gian có thuộc diện đóng BHXH hay không cần dựa trên căn cứ pháp lý cụ thể và bản chất quan hệ lao động.
Căn cứ pháp lý theo Luật BHXH 2024
Theo Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc bao gồm người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, không phân biệt hình thức làm việc toàn thời gian hay bán thời gian.
Như vậy, pháp luật không còn giới hạn theo “full-time” hay “part-time”, mà xác định dựa trên loại hợp đồng và thu nhập thực tế.
Nguyên tắc xác định: không phụ thuộc thời gian làm việc mà phụ thuộc hợp đồng và tiền lương
Căn cứ khoản 1 Điều 3 và Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, quan hệ lao động được xác định dựa trên việc có trả lương, có sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động.
Do đó, người làm việc bán thời gian vẫn có thể thuộc diện đóng BHXH nếu đáp ứng các yếu tố của quan hệ lao động, không phụ thuộc vào thời gian làm việc mà phụ thuộc vào bản chất quan hệ lao động.
Người làm việc bán thời gian phải đóng BHXH trong trường hợp nào năm 2025?
Không phải mọi người làm việc bán thời gian đều phải tham gia BHXH. Tuy nhiên, nếu đáp ứng các điều kiện dưới đây, doanh nghiệp bắt buộc phải đóng BHXH.
Có hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên
Theo Điều 2 Luật BHXH 2024, người lao động ký hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Ví dụ: Nhân viên làm 4 tiếng/ngày nhưng ký hợp đồng 3 tháng với công ty vẫn phải tham gia BHXH.
Có tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH
Theo khoản 2 Điều 89 Luật BHXH 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.
Do đó, nếu thu nhập quy đổi theo tháng đạt mức tối thiểu vùng, người lao động làm việc bán thời gian thuộc diện phải đóng BHXH.
Làm việc có trả lương, chịu sự quản lý, điều hành của doanh nghiệp
Theo Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, nếu có đủ yếu tố:
- Có trả lương
- Có sự quản lý, điều hành
- Có thỏa thuận công việc
Thì dù gọi là “cộng tác viên” hay “part time”, vẫn được xác định là quan hệ lao động và phải tham gia BHXH.
Trường hợp người làm việc bán thời gian không phải đóng BHXH
Bên cạnh các trường hợp bắt buộc, pháp luật cũng quy định rõ các tình huống không thuộc diện đóng BHXH.
Hợp đồng dưới 01 tháng hoặc làm việc không thường xuyên
Theo Luật BHXH 2024, người lao động làm việc theo hợp đồng dưới 01 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Ví dụ: Làm việc thời vụ 10–15 ngày hoặc làm theo ngày công sẽ không phải đóng BHXH.
Thu nhập không đạt mức lương tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH
Nếu tiền lương quy đổi theo tháng thấp hơn mức tối thiểu vùng thì không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần thận trọng vì việc “chia nhỏ hợp đồng” hoặc “giảm lương hình thức” để né BHXH có thể bị xử lý.
Mức đóng BHXH đối với người làm việc bán thời gian
Khi thuộc diện tham gia, người làm việc bán thời gian sẽ đóng BHXH theo nguyên tắc chung như lao động toàn thời gian.
Cách xác định tiền lương làm căn cứ đóng (lương giờ quy đổi theo tháng)
Theo Điều 89 Luật BHXH 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bao gồm:
- Mức lương theo hợp đồng
- Phụ cấp lương
- Các khoản bổ sung khác theo quy định
Đối với người làm việc bán thời gian, lương theo giờ sẽ được quy đổi thành lương tháng để làm căn cứ đóng BHXH.
Tỷ lệ đóng BHXH của người lao động và người sử dụng lao động
Theo quy định hiện hành:
- Người lao động đóng: 8% vào quỹ hưu trí, tử tuất
- Người sử dụng lao động đóng: khoảng 17,5% (bao gồm BHXH, BHYT, BHTN)
Tổng mức đóng tương đương lao động toàn thời gian, không phân biệt hình thức làm việc.
Quyền lợi của người làm việc bán thời gian khi tham gia BHXH
Tham gia BHXH không chỉ là nghĩa vụ mà còn mang lại nhiều quyền lợi thiết thực cho người lao động.
Các chế độ được hưởng theo quy định (ốm đau, thai sản, hưu trí…)
Theo Luật BHXH 2024, người lao động được hưởng các chế độ:
- Ốm đau
- Thai sản
- Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
- Hưu trí
- Tử tuất
Các quyền lợi này được tính dựa trên mức đóng BHXH.
Bình đẳng quyền lợi với lao động làm việc toàn thời gian
Pháp luật hiện hành không phân biệt quyền lợi giữa lao động bán thời gian và toàn thời gian nếu cùng tham gia BHXH. Điều này giúp đảm bảo an sinh và quyền lợi dài hạn cho người lao động.
Rủi ro pháp lý khi doanh nghiệp không đóng BHXH cho người làm việc bán thời gian
Việc không đóng BHXH đúng quy định có thể dẫn đến nhiều hệ quả nghiêm trọng.
Nguy cơ bị truy thu và xử phạt hành chính
Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP (còn hiệu lực 2026), doanh nghiệp có thể:
- Bị truy thu toàn bộ số tiền BHXH chưa đóng
- Bị tính lãi chậm đóng
- Bị xử phạt hành chính lên đến hàng trăm triệu đồng
Tranh chấp lao động và ảnh hưởng hoạt động doanh nghiệp
Người lao động có thể khiếu nại, khởi kiện yêu cầu truy đóng BHXH. Điều này:
- Ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp
- Phát sinh chi phí pháp lý
- Gián đoạn hoạt động kinh doanh
Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ quy định BHXH với người làm việc bán thời gian?
Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp cần chủ động rà soát và thực hiện đúng quy định.
Xác định đúng loại hợp đồng lao động và điều kiện tham gia
Doanh nghiệp cần:
- Phân biệt rõ hợp đồng lao động và hợp đồng dịch vụ
- Đánh giá đúng bản chất quan hệ lao động
- Kiểm tra mức lương và thời hạn hợp đồng
Thực hiện kê khai và đóng BHXH đúng quy định
Cần đảm bảo:
- Kê khai đúng đối tượng tham gia
- Đóng BHXH đúng thời hạn
- Lưu trữ hồ sơ đầy đủ
Việc tuân thủ không chỉ tránh rủi ro pháp lý mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp.
Dịch vụ tư vấn BHXH tại Luật Vạn Bảo
Việc xác định người làm việc bán thời gian có thuộc diện đóng BHXH hay không không phải lúc nào cũng rõ ràng, đặc biệt với các mô hình lao động linh hoạt hiện nay.
Luật Vạn Bảo cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên sâu về BHXH, hỗ trợ doanh nghiệp:
- Rà soát hợp đồng lao động và xác định đúng đối tượng tham gia
- Tư vấn xử lý các trường hợp chưa đóng hoặc đóng sai quy định
- Hướng dẫn kê khai, truy thu và hoàn thiện hồ sơ BHXH
Doanh nghiệp có thể chủ động trao đổi với đội ngũ chuyên môn để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, hạn chế tối đa rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động. Liên hệ Luật Vạn Bảo qua hotline 0989 289 295 để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.