Tội ngoại tình có bị đi tù không là câu hỏi thắc mắc của nhiều người, ngoại tình là hành vi gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạnh phúc gia đình và có thể dẫn đến nhiều hệ quả pháp lý. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp ngoại tình đều bị xử lý hình sự. Hãy cùng Luật Vạn Bảo tìm hiểu quy định của pháp luật trong bài viết dưới đây.
Ngoại tình có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Pháp luật Việt Nam không quy định “tội ngoại tình”. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định, hành vi ngoại tình có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo Bộ luật Hình sự.
Khi nào hành vi ngoại tình bị coi là tội phạm?
Không phải mọi hành vi ngoại tình đều cấu thành tội phạm.
Người có hành vi ngoại tình chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo quy định của Bộ luật Hình sự, chẳng hạn như việc chung sống như vợ chồng với người khác trong khi đang có vợ hoặc chồng và gây ra những hậu quả hoặc thuộc các trường hợp luật định.
Vì vậy, nếu thắc mắc ngoại tình có vi phạm pháp luật không thì câu trả lời là có, nhưng việc xử lý sẽ phụ thuộc vào tính chất, mức độ của hành vi và các điều kiện mà pháp luật quy định.
Căn cứ pháp lý về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng
Hiện nay, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng được điều chỉnh chủ yếu bởi:
- Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
- Điều 182 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017).
- Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội và phòng, chống bạo lực gia đình.
Các văn bản này quy định cụ thể trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính, trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự cũng như hậu quả pháp lý đối với người vi phạm.
Tội ngoại tình có bị đi tù không?
Tùy từng trường hợp cụ thể, người có hành vi ngoại tình vi phạm chế độ một vợ, một chồng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải chịu hình phạt tù theo Điều 182 Bộ luật Hình sự.
Trường hợp áp dụng khung hình phạt từ 03 tháng đến 01 năm tù
Người vi phạm có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc cả hai bên dẫn đến ly hôn.
- Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này nhưng vẫn tiếp tục vi phạm.
Đây là khung hình phạt cơ bản áp dụng đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Trường hợp áp dụng khung hình phạt từ 06 tháng đến 03 năm tù
Người phạm tội có thể bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát.
- Đã có quyết định của Tòa án buộc chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái pháp luật nhưng vẫn tiếp tục duy trì quan hệ đó.
Đây là khung hình phạt tăng nặng được áp dụng đối với những trường hợp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng hoặc cố tình không chấp hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Mức hình phạt đối với từng trường hợp vi phạm
Tòa án sẽ căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả xảy ra và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để quyết định hình phạt cụ thể trong từng vụ án.
Do đó, không phải mọi trường hợp ngoại tình đều bị phạt tù. Nhiều trường hợp chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc không đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoại tình khi nào chỉ bị xử phạt hành chính?
Không phải mọi trường hợp ngoại tình đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu hành vi chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định hiện hành.
Các trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính
Theo quy định hiện hành, người đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác; hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng nhưng kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ đang có vợ hoặc chồng thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
Như vậy, để bị xử phạt không chỉ căn cứ vào việc có quan hệ tình cảm mà còn phải có hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng trái với quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
Mức xử phạt theo quy định hiện hành
Hiện nay, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
Ngoài việc bị áp dụng hình thức xử phạt theo quy định, người vi phạm còn phải chấm dứt hành vi vi phạm và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả (nếu có) theo quy định của pháp luật.
Trường hợp nào ngoại tình không bị xử lý?
Không phải mọi hành vi ngoại tình đều bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện mà pháp luật quy định.
Ngoại tình nhưng không chung sống như vợ chồng
Trong thực tế, nhiều trường hợp có quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân nhưng không có căn cứ chứng minh việc kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng.
Nếu hành vi không thuộc trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính và cũng không đủ yếu tố cấu thành tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng thì sẽ không bị xử lý theo các quy định nêu trên.
Tuy nhiên, hành vi này vẫn có thể là căn cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết các tranh chấp về hôn nhân và gia đình.
Những điều kiện cần có để xử lý hành vi ngoại tình
Để xử lý hành vi ngoại tình, cơ quan có thẩm quyền cần có căn cứ chứng minh hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.
Việc xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự không chỉ dựa trên nghi ngờ hoặc lời khai của một bên mà phải có đầy đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng trái pháp luật và các điều kiện khác theo quy định.
Một số lưu ý khi xử lý hành vi ngoại tình
Khi phát hiện hành vi ngoại tình, người bị ảnh hưởng cần thu thập chứng cứ hợp pháp và lựa chọn phương thức bảo vệ quyền, lợi ích của mình theo đúng quy định của pháp luật.
Chứng cứ chứng minh hành vi ngoại tình
Nhiều người thắc mắc thế nào là bằng chứng ngoại tình để có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Trên thực tế, chứng cứ có thể bao gồm hình ảnh, video, tin nhắn, ghi âm, lời khai của người làm chứng hoặc các tài liệu khác được thu thập hợp pháp và có giá trị chứng minh hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng trái pháp luật.
Tuy nhiên, mọi chứng cứ đều phải được thu thập bằng phương thức hợp pháp và được cơ quan có thẩm quyền đánh giá trong từng vụ việc cụ thể.
Ngoại tình có phải là căn cứ để yêu cầu ly hôn không?
Ngoại tình có thể là một trong những căn cứ để Tòa án xem xét giải quyết yêu cầu ly hôn nếu hành vi này làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.
Ngoài ra, hành vi ngoại tình cũng có thể được Tòa án xem xét là một trong những yếu tố khi giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của vợ chồng theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
Dịch vụ tư vấn giải quyết tranh chấp hôn nhân gia đình tại Luật Vạn Bảo
Các vụ việc liên quan đến ngoại tình thường kéo theo nhiều vấn đề pháp lý như ly hôn, chia tài sản, quyền nuôi con hoặc yêu cầu xử lý hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng. Việc được luật sư tư vấn ngay từ đầu sẽ giúp khách hàng xác định đúng quyền, nghĩa vụ và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp.
Luật Vạn Bảo cung cấp các dịch vụ:
- Tư vấn quy định về hôn nhân và gia đình.
- Tư vấn xử lý hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo quy định của pháp luật.
- Hỗ trợ giải quyết tranh chấp ly hôn, chia tài sản và quyền nuôi con.
- Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình giải quyết vụ việc.
Với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, Luật Vạn Bảo hỗ trợ khách hàng giải quyết vụ việc đúng quy định của pháp luật và bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp. Liên hệ hotline 0989 289 295 để được tư vấn và hỗ trợ chi tiết.